كتابخانه‌ مجلس ‌ شوراي‌ اسلامي‌

امانتد ار اسنا د و مدارك سازمان ملل متحد

 

پس‌ از تشكيل‌ سازمان‌ ملل‌ از ماه‌ مه‌ 1948 كتابخانه‌ مجلس‌ به‌ عنوان‌ كتابخانه‌ واسپاري‌ اسناد و انتشارات‌ سازمان‌ ملل‌ متحد در نظ‌رگرفته‌ شد و از آن‌ زمان‌ بخش عمده‌ای ‌ارانتشارات‌ اين‌ سازمان‌ به‌ سه‌ زبان‌ عربي‌، انگليسي‌ و فرانسه‌ به‌ اين‌ كتابخانه‌ ارسال‌مي‌گردد.

پس‌ از سال‌ 1350 به‌ دليلي‌ كه‌ اكنون‌ دقيقا مشخص‌ نيست‌ و هيچ‌ گونه‌ سند و دستور كتبي‌ در آن‌ باره‌ به‌ دست‌ نيامده‌، ظ‌اهرا بر ط‌بق‌ قراردادي‌ ميان‌ مجلس‌ و وزارت‌ امورخارجه‌ انتشارات‌ واصل‌ شده‌ از سازمان‌ ملل‌ به‌ كتابخانه‌ به‌ آن‌ وزارتخانه‌ ارسال‌ مي‌شد و براي‌ رده‌بندي‌ آن‌ها سه‌ نفر به‌ هزينه‌ مجلس‌ در محل‌ وزارت‌ امورخارجه‌ مشغول‌ به‌ كار شدند (هرچند هنگام‌ استرداد اسناد و انتقال آن‌ها به‌ مجلس‌ اثري‌ از رده ‌بندي‌ ديده‌ نشد و اسناد به‌ صورت‌ انباري‌ به‌ كتاب‌خانه‌ تحويل‌ گرديد).

در سال‌ 1356 و اوايل‌ 1357 سازمان‌ ملل‌ متحد طي‌ چند نامه‌ به‌ اين‌ جريان‌ اعتراض‌ و تصريح‌ كرد اگر كتابخانه‌ مجلس‌ حاضر به‌ قبول‌ واسپاري‌ نيست‌، سازمان‌ ملل‌ متحد از ارسال‌ انتشارات‌ خود خودداري‌ خواهد كرد كه‌ به‌ اين‌ نامه‌ها پاسخي‌ از ط‌رف‌ مدير وقت‌ كتاب‌خانه‌ داده‌ شد كه‌ اين‌ انتقال‌ صرفا جنبه‌ موقت‌ داشته‌ و براي‌ فهرست‌نويسي‌ و سازمان‌دهي‌ آن‌ها بوده‌ است‌. از آن‌ پس‌ اعتراض‌ قطع شد، اما آن‌ مجموعه‌ و سرمايه‌ عملاً در اختيار وزارت‌ امور خارجه‌ باقي‌ ماند.

پس‌ از انقلاب‌ اسلامي‌ كتاب‌خانه‌ به‌ دو دليل‌ براي‌ باز پس‌گرفتن‌ آن‌ اسناد اقدام‌ جدي‌ كرد:

1ـ به‌ دليل‌ آن‌كه‌ چندين‌ هزار جلد از آن‌ نشريات‌ جزو مجموعه‌ كتابخانه‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ بود و جاي‌ آن‌ها در مجموعه‌ خالي‌ بود.

2ـ اهميت‌ اسناد سازمان‌ ملل‌ خاصه‌ در آينده‌ انقلاب‌ اسلامي‌ كه‌ به‌ نظ‌ر مي‌رسيد فزوني خواهد گرفت‌.

با صرف‌ وقت‌ و پي‌گيري‌ بسيار مشخص‌ شد كه‌ اين‌ نشريات‌ در زيرزمين‌ باشگاه‌ وزارت‌ امور خارجه‌ مجلس‌ انبار گرديده بنابراين كتابخانه گروهي‌ را طي‌ تشريفاتي‌ به‌ مدت‌ يك‌ ماه‌ به‌ آن‌جا مامور نمود و كار انتقال‌ امانات‌ انجام‌ شد. البته‌ اين‌ كار پس‌ از ماه‌ها وقت‌ و مذاكرات‌ بسيار با وزير محترم‌ امور خارجه‌ و معاونان‌ و ديگر مسئولين‌ انجام‌ پذيرفت‌.

همان‌گونه‌ كه‌ اشارت‌ رفت‌ اسناد سازمان‌ ملل‌ به‌ هنگام‌ انتقال‌ هيچ‌گونه‌ نظم‌ و ترتيب‌ و طبقه‌بندي‌ خاصي‌ نداشت‌. همچنان‌ به‌ صورت‌ جنس‌ انباري‌ تحويل‌ و در كتابخانه‌ مخزني‌ ويژه‌ به‌ آن‌ اختصاص‌ داده‌ شد. پس‌ از مطالعات‌ مقدماتي‌ مطابق‌ بند 42 دستورالعمل سازمان‌ ملل‌ متحد براي‌ كتابخانه‌ واسپاري‌ از سال‌ 1366 به‌ رده ‌بندي‌ آن‌ اقدام‌ شد و هم‌اكنون‌ يكي‌ از بخش‌هاي‌ مفيد و فعال اين‌ كتابخانه‌ است‌.

جريان‌ انتقال‌ اسناد سازمان‌ ملل‌ تا رده‌‌بندي‌ آن‌ مراحل‌ مختلفي‌ را طي‌ كرد كه‌ گذشتن‌ از هر مرحله‌ با جديت‌ و صميميت‌ فراوان‌ و كارشناسي‌ حقيقي‌ همراه‌ بوده‌ و از اقدامات‌ مفيد و ارزنده‌ كتابخانه‌ مجلس‌ در حفظ‌ و نگهداري‌ و اشاعه‌ اين‌ مجموعه‌ با ارزش‌ به‌ عنوان‌ كتابخانه‌ واسپاري‌ اسناد و انتشارات‌ سازمان‌ ملل‌ متحد بعد از انقلاب‌ اسلامي‌ است‌. برگزاري كارگاه آموزشي يكروزه دسترسي به اسناد و پايگاههاي سازمان ملل متحد در اينترنت از افتخارات اين بخش است.