روز حقوق بشر 10 دسامبر 2007 آغاز بزرگداشت يك ساله شصتمين سالگرد اعلاميه جهاني حقوق بشر

گزارش دبیركل درباره وضعیت‌ حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران


پاره ای از اسناد بين المللی و معاهدات چند جانبه حقوق بشر
منشور ملل متحد و اساسنامه ديوان بين المللی دادگستری   (تاریخ الحاق ایران: 1945/10/16)
منشور بین المللی حقوق بشر
   - اعلاميه جهانی حقوق بشر   (تاریخ الحاق ایران: 1948)
   - ميثاق بين المللی حقوق مدنی وسياسی *   (تاریخ الحاق ایران: 1976/3/23)
   - ميثاق بين المللی حقوق اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی *   (تاریخ الحاق ایران: 1976/1/3)
   - پروتکل اختیاری مربوط به میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی *
   - دومین پروتکل اختیاری میثاق بین المللی حقوق سیاسی و مدنی به منظور الغای مجازات مرگ ***
اسناد اصلی بین المللی حقوق بشری و نهاد های ناظر بر آنها

در مجموع 9 معاهده اصلی بين المللی حقوق بشری موجود است. هر يک از اين معاهدات کميته ای از کارشناسان تشکيل داده اند تا بر نحوه اجرای مفاد آن از سوی کشورهای ملحق به آن معاهده نظارت کنند. نهاد ناظر در مورد دو پروتکل اختیاری میثاق حقوق مدنی و سیاسی، شورای حقوق بشر است. به برخی از اين معاهدات پروتکل های اختياری ضميمه شده است.

تاریخ عنوان
21 دسامبر 1965 کنوانسيون بين المللی رفع هرگونه تبعيض نژادی *
16 دسامبر 1966 ميثاق بين المللی حقوق مدنی وسياسی *
16 دسامبر 1966 ميثاق بين المللی حقوق اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی *
18 دسامبر 1979 کنوانسیون رفع هر گونه تبعیض علیه زنان *
10 دسامبر 1984 کنوانسيون منع شکنجه و ديگر رفتارها يا مجازاتهاي بيرحمانه، غير انساني يا ترذيلي (1984) **
20 نوامبر 1989 کنوانسيون حقوق کودک *
18 دسامبر 1990 کنوانسیون بین المللی حمایت از حقوق تمامی کارگران مهاجر و اعضای خانواده آنان
 

كنوانسيون بين‌المللي حمايت از تمامي‌اشخاص در برابر ناپديد شدن اجباري

13 دسامبر 2006 کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت
تاریخ عنوان
16 دسامبر 1966 پروتکل اختیاری مربوط به میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی *
15 دسامبر 1989 دومین پروتکل اختیاری میثاق بین المللی حقوق سیاسی و مدنی به منظور الغای مجازات مرگ ***
10 دسامبر 1999 پروتکل اختياري کنوانسيون حذف کليه اشکال تبعيض عليه زنان ***
25 می 2000 مقاوله نامه اختياري ميثاق حقوق کودک در مورد شرکت کودکان در جنگ ***
25 می 2000 مقاوله نامه (پروتکل) اختياري حقوق کودک در مورد فروش کودکان، روسپيگري و هرزه نگاري کودک ***
18 دسامبر 2002 پروتکل اختیاری کنوانسيون منع شکنجه و ديگر رفتارها يا مجازاتهاي بيرحمانه، غير انساني يا ترذيلي (1984)
13 دسامبر 2006 پروتکل اختیاری کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت
کنفرانس حهانی درباره حقوق بشر و اجلاس هزاره
   - اعلامیه کنفرانس جهانی حقوق بشر وین *
   - اعلامیه هزاره ملل متحد
حقوق مردم بومی و اقلیت ها
   - اعلاميه مربوط به حقوق اشخاص متعلق به اقليت‌هاي ملي يا قومي، ديني و زباني
منع تبعیض
   - کنوانسيون بين المللی رفع هرگونه تبعيض نژادی *   (تاریخ الحاق ایران: 1968/8/29)
   - كنوانسيون عدم تبعيض در آموزش و پرورش
   - اعلاميه حذف تمامي‌اشكال تعصب و تبعيض برمبناي دين يا عقيده
   - کنوانسيون بين المللی منع و مجازات جنايت آپارتايد ****   (تاریخ الحاق ایران: 1985/5/17)
   - کنوانسيون بين المللی عليه آپارتايد در ورزش   (تاریخ الحاق ایران: 1988/1/12)
   - ترجمه نشریه ای با عنوان "کنفرانس جهانی علیه نژاد پرستی، تبعیض نژادی، بیگانه ستیزی و عدم بردباری های مربوطه / دوربان ، افریقای جنوبی 31 آگوست- 7 سپتامبر 2001" در کتابخانه موجود است.
حقوق زنان
   - کنوانسیون رفع هر گونه تبعیض علیه زنان *
   - پروتکل اختياري کنوانسيون حذف کليه اشکال تبعيض عليه زنان ***
   - اعلاميه حذف خشونت عليه زنان اعلام شده در قطعنامه 104/48 مورخ 20 دسامبر 1993 مجمع عمومي
   - اعلاميه حمايت از زنان و كودكان در شرايط اضطراري و مناقشه مسلحانه اعلام شده در قطعنامه (29) 3318 مورخ 14 دسامبر 1974
حقوق کودکان
   - کنوانسيون حقوق کودک *   (تاریخ الحاق ایران: 1994/8/12)
   - پروتكل الحاقي پيمان‌نامه حقوق كودك درباره خريد و فروش كودكان، خودفروشي كودكان و هرزه‌نگاري كودكان *****
   - پروتكل الحاقي به پيمان‌نامه حقوق كودك درباره بكارگيري كودكان در مناقشات مسلحانه *****
   - اعلامیه جهانی حقوق کودک *
حقوق افراد سالمند
   - اصول ملل متحد برای سالمندان
حقوق افراد دارای معلولیت
   - کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت
حقوق بشر در اجرای عدالت : صیانت از افراد تحت بازداشت یا زندانی
   - حداقل مقررات معيار براي رفتار با زندانيان
   - اصول اساسي براي رفتار با زندانيان
   - مجموعه اصول براي حمايت از تمامي اشخاص تحت هر شكل از بازداشت يا حبس

   - مقررات سازمان ملل متحد براي حمايت از نوجواناني كه از آزادي خود محروم شده‌اند

   - اعلاميه حمايت از كليه اشخاص در برابر شكنجه و ساير رفتار يا مجازات‌هاي بي‌رحمانه، غيرانساني يا تحقيرآميز.

   - کنوانسيون منع شکنجه و ديگر رفتارها يا مجازاتهاي بيرحمانه، غير انساني يا ترذيلي (1984) **

   - اصول اخلاق پزشكي مربوط به نقش پرسنل بهداشتي،‌ به ويژه پزشكان، در حمايت از زندانيان و بازداشت شدگان در برابر شكنجه و ساير مجازات يا رفتار بي رحمانه، غير انساني يا تحقيرآميز

   - اصول درباره تحقيق و جمع‌آوري سند موثر شكنجه و ساير مجازات يا رفتار بي‌رحمانه، غيرانساني يا تحقيرآميز

   - تدابيري براي تضمين حمايت از حقوق محكومان به مرگ

   - نظامنامه رفتار مأموران نيروی انتظامی مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد

   - اصول اساسی استفاده از زور و سلاح های گرم توسط مأموران نيروی انتظامی مصوب هشتمين كنگره سازمان ملل متحد درباره پيشگيری از جرم و رفتار با متخلّفان هاوانا، كوبا- 27 اوت تا 7 سپتامبر 1990

   - حداقل قواعد معيار سازمان ملل متحد برای قرارهای غير حبسی (قواعد توكيو) مصوب مجمع عمومي

   - حداقل قواعد معيار سازمان ملل متحد برای اجرای عدالت نوجوان (قواعد پكن) مصوب مجمع عمومی

   - راهنمای عمل درباره كودكان در نظام عدالت جزایی توصيه شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد

   - راهنمای سازمان ملل متحد برای پيشگيری ازبزهکاری نوجوان (راهنمای رياض) مصوب واعلان مجمع عمومی

   - اعلاميه اصول اساسی عدالت برای قربانيان جرم و سوءاستفاده از قدرت مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد

   - اصول اساسی درباره استقلال قوه قضائيه مصوب هفتمين كنگره سازمان ملل متحد درباره پيشگيری از جرم و رفتار با متخلفان منعقد در ميلان از تاريخ 26 اوت تا 6 سپتامبر 1985 و تأييد مجمع عمومي

   - اصول اساسی درباره نقش حقوقدانان مصوب هشتمين كنگره سازمان ملل متحد درباره پيشگيری از جرم و رفتار با متخلفان هاوانا – كوبا 27 اوت تا 7 سپتامبر 1990

   - راهنما درباره نقش دادستان ها مصوب هشتمين كنگره سازمان ملل متحد درباره پيشگيری از جرم و رفتار با متخلفان هاوانا – كوبا 27 اوت تا 7 سپتامبر 1990

   - اصول پيشگيری و تحقيق مؤثر راجع به اعدام های خارج از حيطه قانون، خودسرانه و اختصاری توصيه شورای اقتصادی و اجتماعی

   - اعلاميه حمايت از كليه اشخاص ناپديد شده اجباری مصوب مجمع عمومی

   - اصول و رهنمودهاي اساسي درباره حق دادخواهي و جبران خسارت براي قربانيان موارد نقض فاحش قانون بين‌المللي حقوق بشر و نقص شديد قانون بين‌المللي بشر دوستانه

   - كنوانسيون بين‌المللي حمايت از تمامي‌اشخاص در برابر ناپديد شدن اجباري

پروتكل اختياري مربوط به كنوانسيون عليه شكنجه و ساير مجازات‌ يا رفتار بي‌رحمانه، غيرانساني يا تحقير‌آميز مصوب 18 دسامبر 2002 پنجاه و هفتمين اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل متحد در قطعنامه A/RES/57/199

رفاه اجتماعی، پیشرفت و توسعه

اعلاميه جهاني ريشه كني گرسنگي و سوءتغذيه

اعلاميه جهاني درباره تنوع فرهنگي

ازدواج

بردگی، اعمال مشابه بردگی و کار اجباری
   - کنوانسيون تکميلی درباره الغای بردگی و خريد و فروش و ترتيبات و عمليات مشابه بردگی   (تاریخ الحاق ایران: 1959/12/30)
ملیت، بی تابعیتی، پناهندگی سیاسی و پناهندگی
   - کنوانسيون مربوط به وضع پناهندگان *    (تاریخ الحاق ایران: 1976/10/26)
   - پروتکل مربوط به وضع پناهندگان *    (تاریخ الحاق ایران: 1976/7/28)
جرائم جنگی و جرائم بر ضد بشریت شامل نسل کشی
   - کنوانسيون پيشگيری و مجازات جنايت کشتار گروهی *   (تاریخ الحاق ایران: 1956/8/14)
حقوق بشردوستانه #
   - قرارداد ژنو راجع به معامله با اسیران جنگی
   - قرارداد ژنو راجع به حمایت افراد کشوری در زمان جنگ
   - پروتکل الحاقی به کنوانسیون های ژنو مورخ 12 اوت 1949
   - پروتکل الحاقی به کنوانسیون های ژنو مصوب 12 اوت 1949 در خصوص خمایت از قربانیان مخاصمات مسلحانه غیر بین المللی
کنفرانس های جهانی
   - اعلامیه کنفرانس بین المللی حقوق بشر تهران *
   - بیانیه ریو پیرامون محیط زیست و توسعه *
   - اعلامیه کنفرانس جهانی تغذیه , رم *
   - اعلامیه کنفرانس توسعه اجتماعی ، کپنهاک *
   - اعلامیه کنفرانس جهانی زن، پکن *
   - اعلامیه کنفرانس جهانی اسکان بشر، استانبول *

* این مطالب از" کتاب گزیده ای از مهم ترین اسناد بین المللی حقوق بشر / تهیه و تنظیم مرکز مطالعات حقوق بشر ; [برای ] سازمان ملل متحد برنامه عمران ملل متحد . -- تهران : دانشگاه تهران ، دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، 1381 ." برداشته شده است

** با سپاس از کمیسیون حقوق بشر اسلامی که متن ترجمه شده این سند را در اختیار این مرکز قرار داده است.

*** منبع: سایت حقوق

**** منبع: سایت حقوق ایران

***** با سپاس از یونیسف که متن ترجمه شده این دو سند را در اختیار این مرکز قرار داده است

# با سپاس از کمیته بین المللی صلیب سرخ که متن ترجمه شده این اسناد را در اختیار این مرکز قرار داده است.

- گزارشی از اجلاس شصتم کمیسیون حقوق بشر
(با سپاس فراوان از سازمان دفاع از قربانیان خشونت که این گزارش را در اختیار این مرکز قرار داده است )