تهران 30 تیر ماه 1387 (مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد)— محمد عبدالاحد نماینده صندوق جمعیت سازمان ملل در جمهوری اسلامی ایران امروز در سخنرانی خود به مناسبت مراسم روز جهانی جمعیت در دانشگاه تهران گفت سالانه از 190 میلیون زن باردار در جهان  بیش از نیم میلیون به دلیل مشکلات بارداری و زایمان جان خود را از دست می دهند.
متن کامل سخنرانی ایشان به شرح زیر است:

مایل هستم تا تبریکات و خوش آمد خود را به ملت جمهوری اسلامی ایران در روز جهانی جمعیت تقدیم نمایم .  برگزاری این روز  برای این کشور که دست آوردهای قابل توجهی در زمینه جمعیت و بهداشت باروری داشته و جایزه با ارزش صندوق جمعیت ملل متحد را دو بار در دهه گذشته بدست آورده است براستی فرصتی مغتنم است. از این فرصت استفاده نموده مراتب تقدیر مجدد خود را از جناب آقای دکتر مرندی وزیر اسبق بهداشت و عضو محترم مجلس شورای اسلامی و آقای دکتر ملک افضلی معاون محترم سابق وزیر بهداشت تقدیم نمایم.

اکنون تمامی جهان از دست آوردهای اساسی ایران در زمینه بهداشت باروری بخصوص بهبود سلامت مادران و گسترش دسترسی به برنامه های تنظیم خانواده مطلع می باشد.  همه بخوبی آگاهی داریم که بهداشت باروری بسیار فراتر از عدم وجود بیماریهای مرتبط با مراحل باروری است .  می توان گفت که این موضوع بطورکلی تمامی وضعیت فیزیکی ، روانی و سلامت اجتماعی زنان و مردان در طول زندگیشان را دربر می گیرد. خدمات بهداشت باروری برای حمایت از سلامت مادران و نوزادان بسیار حیاتی بوده و به ارتقا سلامت تمامی خانواده کمک می نماید.  بنابراین، جای تعجب نیست که اهداف توسعه هزاره نیر به مسئله دسترسی به خدمات بهداشت باروری تحت هدف بهبود سلامت مادران اولویت بخشیده است .

متاسفانه ، میلیونها زن در سراسر جهان به خدمات بهداشت باروری دسترسی ندارند.

هرسال 190 میلیون زن باردار می شوند.  بیش از نیم میلیون زن در سال بدلیل مشکلات بارداری و زایمان جان میبازند.  شمار زنانی که از عواقب جدی ناشی از این مشکلات رنج می برند حتی بیشتر است . از تقریبا یک چهارم زنان باردار ، رقمی حدود 50 میلیون به سقط جنین دست می زنند که نهایتا به مرگ  68000نفر ازآنان منتهی می شود.  مرگ یا معلولیت مادران تمامی خانواده را تحت تاثیرقرارداده و سلامت فرزندان بازمانده را تهدید می نماید.

دسترسی به سه بخش ازخدمات بهداشت باروری می تواند از تمامی این خطرات و معلولیتها جلوگیری نماید: زایمان توسط افراد دوره دیده ، مراقبتهای فوری زایمان و تنظیم خانواده.

امسال موضوع روز جهانی جمعیت یک عنوان از خدمات فوق یعنی " تنظیم خانواده ، حقی است که باید به آن واقعیت ببخشیم " انتخاب شده است .  در سال 1968 ، سال جهانی حقوق بشر، کشورهای عضو سازمان ملل حق انسانها و زوجها در برنامه ریزی برای خانواده های خود را به رسمیت شناختند.  این حق درسال 1994 درکنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه در قاهره مجددا تائید گردید.

چنانچه در برنامه عمل کنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه تصریح شده است " حق اساسی تمام زوجها و افراداست تا تصمیم گیری و مسئولیت تعداد ، فاصله و زمان بندی فرزندان خود رابه عهده داربوده و به اطلاعات کافی، تحصیلات و ابزار لازم دراین زمینه دسترسی داشته باشند. هدف اصلی تنظیم خانواده اطمینان داشتن از انتخاب آگاهانه و امکان دسترسی به کلیه روشهای ایمن و موثر پیشگیری از بارداری است ".

علاوه براین ، مفهوم تنظیم خانواده و فاصله گذاری میان فرزندان بدقت در قرآن کریم، در دستورات اسلام و درسنت حضرت محمد صلی ا.... علیه و آله در هزار وچهارصد سال پیش تصریح شده است .  برنامه ریزی برای خانواده و تمامی زمینه های زندگی یک اصل اساسی در اسلام می باشد و توجه خاصی به نیکوکاری ، پاکدامنی و خوشبختی ورفاه انسانی معطوف گردیده است .  قرآن کریم مادران را به فاصله گذاری بین فرزندان تا سی ماه سفارش می نماید که شامل حداقل شش ماه دوران بارداری و دو سال دوران شیردهی می باشد.  در سوره احقاف (آیه 46) قرآن می فرماید " دوران بارداری و ازشیرگرفتن سی ماه می باشد" . در سوره بقره (آیه 223) نیز  می فرماید " مادرانی که می خواهند بطورکامل کودکان خود را شیردهند بایستی دو سال کامل آنراانجام دهند".  حضرت محمد صلی ا.... علیه و آله شیر دهی کودکان توسط شیر مادر بارداررا منع می فرمایند.  صاحب نظران اهل شیعه و سنت نیز فتاوی خود را درحمایت از فاصله گذاری بین فرزندان ودوران شیر دهی براساس فرموده های قرآن کریم بنا نهاده اند.  درسال 2003 وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی کتابی را در باره فرامین اسلام درزمینه تنظیم خانواده منتشر نمود که مجموعه ای از فتاوی حضرت امام خمینی (ره) و حضرت آیت ا... خامنه ای درباره این موضوع است.

براستی ، تنظیم خانواده بخش اصلی بهداشت باروری و کلید بهداشت و سلامت مادران ، کودکان ، خانواده ها ، اجتماعات و جوامع بطور کلی می باشد. تنظیم خانواده منافع بسیار قابل ملاحظه ای را در بهداشت و توسعه انسانی درپی دارد.  این برنامه جان زنان و کودکان را با پیشگیری از بارداری های ناخواسته و بدون برنامه و منتهی به  سقط جنین نجات میدهد.  تحقیقات نشان می دهند که تنظیم خانواده میتواند مرگ مادران راتا یک سوم کاهش داده و از مرگ نوزادان تا 20 درصد جلوگیری نماید.  افزایش فاصله بین بارداری ها تا 36 ماه می تواند از مرگ 1.8 میلیون کودک جلوگیری نماید.

همچنین ، برخی از روشهای پیشگیری تنظیم خانواده از ابتلا به بیماریهای آمیزشی از جمله اچ آی وی جلوگیری می نماید.  لوازم پیشگیری به زنان اچ آی وی مثبت کمک می نماید تا از حاملگیهای ناخواسته دوری نموده و از انتقال این ویروس کشنده از مادربه کودک پیشگیری نمایند.

تنظیم خانواده همچنین در رفاه و خوشبختی خانواده ها نقش موثری ایفا می نماید. فاصله گذاری بین فرزندان مادران را قادر می سازد تا زمان و نیروی بیشتری را در مراقبت از خانواده صرف نموده و در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی جوامع خود مشارکت نمایند. خانواده های کوچک تر و سالم تر فرصت بیشتری در دوری جستن ازفقر دراختیار خواهند داشت و قادر به اختصاص منابع مالی بمنظور آموزش فرزندان خود خواهند بود.

علیرغم اهمیت تنظیم خانواده ، حدود 200 میلیون زن در سراسر جهان که مایل به تعویق و یا پیشگیری از حاملگی بعدی خود هستند ازروشهای موثربه این منظور استفاده نمی نمایند.  بمنظور برآورده ساختن نیاز آنان بودجه ای معادل 3.9 میلیارد دلار مورد نیازاست  و اختصاص این بودجه می تواند از 142000 مرگ ناشی از بارداری و ازدست رفتن 1.4 میلیون نوزاد جلوگیری نماید.

بیشتر کشورهای فقیر سیاستهای جمعیتی و تنظیم خانواده را دربرنامه های خود قرارداده اند اما بیشتراین کشورها با کمبود منابع مالی و یا اراده سیاسی دراین زمینه روبرو می باشند. حمایت سیاستمداران درجه اول و اختصاص منابع مالی بمنظور ارتقاء برنامه های تنظیم خانواده در سطوح جهانی ، منطقه ای و ملی مورد نیاز فوری است. 

صندوق جمعیت ملل متحد به بیش از 140 کشور در جهان کمک مالی و فنی مینماید و از برنامه های ارتقاء سلامت مادران و استفاده داوطلبانه از برنامه تنظیم خانواده در چهارچوب برنامه های بهداشت باروری حمایت مینماید.  صندوق جمعیت ملل متحد کشورها را دراطمینان به اینکه هر بارداری خواسته ، هرزایمان ایمن، همه جوانان عاری از اچ آی وی /ایدز و با هر زن و دختر با احترام وعزت رفتارگردد حمایت مینماید.

در جمهوری اسلامی ایران ، صندوق جمعیت ملل متحد درسی سال گذشته مشارکت مستحکمی با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در زمینه برنامه های بهداشت باروری ازجمله تنظیم خانواده برقرارنموده است . این مشارکت به نتایح قابل ملاحظه ای منتهی گردیده که به وضوح در شاخص های بهداشت باروری مشاهده میگردند. به نسبت سال 1990، مرگ ومیر مادران و نوزادان به نصف کاهش یافته است .  مراقبتهای پیش از بارداری و زایمان ایمن در مراکززایمان و بیمارستانها تقریبا در سراسر کشوردردسترس قراردارند.  نرخ استفاده از لوازم پیشگیری برای تمام روشها تا 79% افزایش داشته است.

امروز، ایران باید برنامه های موفق خود را به تمامی جهان بازگو نماید.  این کشور نمونه بسیار موفق اجرای برنامه تنظیم خانواده در چهارچوب اسلام است .

دست آوردهای ایران بدون هم پیمانی دولتمردان و سیاستگذاران درجه اول ، رهبران مذهبی و تفسیر واقع بینانه آنان از تعلیمات اسلامی و تلفیق برنامه های تنظیم خانواده دربرنامه ملی مراقبتهای اولیه و برداشتن موانع موجود اقتصادی اجتماعی در پیشگیری امکانپذیرنبود.

بااین وجود چالشهائی از قبیل بهبود کیفیت سلامت مادران و مراقبتهای تنظیم خانواده و کاهش مرگ ومیردر دوران بارداری درپیش رو باقی مانده اند. همچنین نیاز های برآورده نشده تنظیم خانواده نیر باید مورد توجه قرارگیرند.  این نکته نیاز به تامین دسترسی مداوم به لوازم پیشگیری قابل اطمینان و دیگر اقلام بهداشت باروری است .  صندوق جمعیت ملل متحد با وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی برای رویائی با این چالشها با به روزنمودن دستورالعملهای بالینی ، بهبود مهارتهای ماماها و متخصصین زنان و زایمان ، ارتقاء عملکرد بیمارستانهای دوستدار مادر و تدوین و تلفیق برنامه های پایش و ارزیابی خدمات بهداشت باروری همکاری مینماید.  همچنین تلاشهائی بمنظور اطمینان از دسترسی به لوازم پیشگیری بهداشت باروری و حساس سازی مردان به موضوعات بهداشت باروری و جنسیتی در جریان است.

ازدیدگاه جمعیت شاسانه موفقیت برنامه تنظیم خانواده در ایران راهی رابرای پیشرفت سریع اقتصادی اجتماعی گشوده است و کشوردرصورت اتخاذ سیاستهای صحیح دست آوردهای موفقی  در پیش رو خواهد داشت. برنامه های تنظیم خانواده دوران انتقال جمعیتی را در ایران سرعت بخشیده و ساختارسنی را در کشور تحت تاثیر قرارداده است.  بیشترافرادی که دردهه 1980 بدنیا آمده اند هم اکنون درسن سازندگی و باروری خود هستند.   آنها گروه بزرگی از سنین فعال جامعه (60-15)سال هستند که بیش از نیمی از جمعیت ایران را تشکیل می دهند.  چنانچه منابع سرمایه ای بیشتری به این گروه بمنظور ایجاد اشتغال ، آموزش مهارتها ، بهبود وضعیت سلامت (منجمله بهداشت باروری و تنظیم خانواده ) و دیگر خدمات اجتماعی  اختصاص یابد درآمد سرانه افزایش خواهد یافت. خانواده های کوچک تر قادر به  ذخیره ، سرمایه گذاری و افزایش بازدهی ملی خواهند بود که این مسئله به پیشرفت اجتماعی –اقتصادی منتهی خواهد گردید.  ساختار جمعیتی در ایران امروز مشابه کشورهای جنوب شرقی است که درسالهای 1990-1965 بعنوان ببرهای آسیائی شناخته می شدند.  این کشورها با استفاده از این امتیاز جمعیتی به رشد اقتصادی قابل توجهی دست یافتند. طول دوران این موقعیت جمعیتی درایران یک یا دو دهه خواهد بود و باید قبل از آنکه دیرشود ازآن استفاده نمود.

مایل هستم تا بافراخوانی تمام شرکاء دست اندرکاردرامر توسعه ازجمله دولت ، مجلس ، نهادهای اجتماعی و سازمان ملل و همه افراد درایران دعوت نمایم تا در اجرای برنامه تنظیم خانواده برای سلامت، رفاه و سعادت مردم ، خانواده و جامعه ایران هم پیمان شوند. با تشکر