344/2005
رسيدگي به مسائل دشوار جهاني در اجلاس سران ملل متحد
تهران 21 شهریور ماه 1384 (مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد) - تعداد بیسابقهای از سران كشورها و دولتها در ماه جاری به مركز سازمان ملل متحد در نیویورك می روند تا در فرصتی كه در هر نسل یك بار پیش میآید، تصمیمهای مهمی درباره خاتمه دادن به فقر، حمایت از حقوق بشر، مبارزه با تروریسم و كمك به كشورها برای رهایی از مناقشات مرگبار، اتخاذ كنند.
اجلاس جهانی سران 2005، از 14 تا 16 سپتامبر، همچنین انجام هرگونه اصلاحاتی در خود سازمان ملل متحد را بررسی خواهد كرد تا كارآمدی و تاثیر آن را در سراسر جهان بیشتر كند. بیش از 170 تن از سران كشورها و دولتها با اعلام قصد خود برای شركت در این اجلاس، آن را به تقریبا بزرگترین گردهمایی جهانی سران تبدیل كردهاند.
چالشی بسیار بزرگ در برابر ما است: بیش از یك میلیارد انسان هنوز در فقر شدید زندگی میكنند و هر روز 000/20 نفر به دلایل قابل پیشگیری میمیرند. تروریسم بر همه جای جهان، از ثروتمندترین تا فقیرترین كشورها، در كنار تهدید تكثیر سلاحهای نابودی همگانی،تاثیر میگذارد. بخشهای بزرگی از بشریت از جنگ داخلی رنج میبرند و حقوق بشر همچنان در سراسر جهان نقض میشود.
رؤسای كشورها و دولتها در تالار مجمع عمومی درباره مسائل سیاست جهانی سخنرانی خواهند كرد. انتظار میرود عمر بونگو اوندیمبا رئیس جمهور گابن و گوران پرسون نخست وزیر سوئد ـ از جانب كشورهای رئیس پیشین و آینده مجمع عمومی ـ به صورت مشترك ریاست این جلسات را به عهده داشته باشند. بخشی ویژه در روز 14 سپتامبر فرصتی در اختیار كشورها و گروهبندیهای منطقهای قرار میدهد تا تعهدات یا دیدگاههای نوآورانه برای مبارزه با فقر و تحقق هدفهای توسعه اعلام كنند.
ویژگی مهم دیگر این اجلاس، وجود امكان امضاء، تصویب یا پیوستن سران كشورها و دولتها به كنوانسیونهای بین المللی است. 32 معاهدهای كه امسال مورد توجه ویژه قرار گرفتهاند (به پنج مطلب پیوست نگاه كنید) طیفی از مسائل مربوط به اجلاس، از جمله حقوق بشر، پناهندگان، مسائل كیفری، تروریسم، فساد و جرایم سازمان یافته،محیط زیست و خلع سلاح را دربرمیگیرند. «كنوانسیون بین المللی جلوگیری از اقدامات تروریسم هستهای» كه به تازگی به تصویب رسیده، به صورت رسمی برای امضاء گشوده خواهد شد.
مسیر تشكیل اجلاس
بعضی از پیشنهادهایی كه هیاتهای ملی پیش از تشكیل اجلاس درباره آنها مذاكره
كردهاند شامل تشكیل «شورای حقوق بشر» جدید برای اعاده اعتبار سازمان ملل متحد در
زمینه حقوق بشر، «كمیسیون برقراری صلح» جدید، برای كمك به تثبیت اوضاع كشورهایی كه
در جریان رهایی از مناقشه هستند، و تدابیری برای اصلاح مدیریت و پاسخگویی در سراسر
سازمان ملل متحد است.
مذاكرات تحت ریاست ژان پینگ (گابن)، رئیس مجمع عمومی انجام شده است. انتظار می رود هیأتها درباره سند نهایی به توافق برسند كه به انعقاد معاهدهای فراگیر علیه تروریسم، و همچنین تعهدی به انجام اقدام برای حمایت از غیرنظامیان در برابر نسل كشی، پاكسازی قومی و جنایت علیه بشریت منجر شود.
مذاكره كنندگان همچنین كوشیده اند درباره اقدامات بیشتر كه برای شكست دادن فقر شدید، كاهش میزان آن به نصف تا سال 2015، به اجماع برسند. كشورها، از زمان تصویب هدفهای توسعه هزاره در اجلاس سران هزاره در سال 2000 برای تحقق این هدفها در زمینه بهداشت، آموزش و پرورش،محیط زیست، تامین آب و حقوق زنان فعالیت كردهاند. تعهدات مهم جدید درباره كمك، به ویژه به وسیله كشورهای اتحادیه اروپا، و درباره لغو 40 میلیارد دلار بدهی كشورهای فقیر، كه در تدارك دیدار اجلاس سران گروه 8 در ماه ژوئیه اعلام شد، قدرت بیشتری به تلاشهای ضد فقر داده است.
تلاشها همچنین بر محور انجام اصلاحات برای تقویت تشكیلات حقوق بشر سازمان ملل متحد متمركز است. علاوه بر «شورای حقوق بشر» جدید كه جای كمیسیون بی اعتبار شده حقوق بشر را خواهد گرفت، مذاكره كنندگان در حال بررسی پیشنهادهایی هستند كه بودجه و تواناییهای «دفتر نماینده عالی در زمینه حقوق بشر» را افزایش خواهد داد.
اصلاح همه عناصر مهم خود سازمان ملل متحد ـ از جمله مجمع عمومی و شورای اقتصادی و اجتماعی، و همچنین دبیرخانه ـ نیز در دستور كار اجلاس است. موضوع گسترش شورای امنیت در حال بحث است، اگرچه احتمالا لازم خواهد بود جنبههای مهم آن پس از اجلاس سران سپتامبر حل شود.
رهبران جهان، علاوه بر سخنرانیهای رسمی در مجمع عمومی، در بحثهای غیررسمی، از جمله در چهار میزگرد تعاملی،هر یك درباره طیف گسترده مسائل اجلاس، نیز شركت خواهند كرد.
انتظار میرود اقدامهای غیررسمی بسیار دیگری برای پیشرفت مسائل مورد بحث، به گونهای كه به وسیله دولتهای گوناگون، كارگزاریها، صندوقها و برنامههای ملل متحد، و سازمانهای غیردولتی ترتیب داده شده، در داخل ساختمان سازمان ملل متحد و در ساختمانهای مجاور، انجام شود. فهرست بعضی از این اقدامها در وب سایت اجلاس سران آورده شده است.
***