پكن پس از ده سال 

 

 

بيانيه مطبوعاتي درباره بازبيني كنفرانس زنان 1995 پكن

 

پيش از تشكيل اجلاس دو هفته اي 28 فوريه تا 11 مارس 2005 (10 تا 21 اسفند 83) براي بازبيني و ارزيابي پيشرفت ها در زمينه تحقق برابري جنسيتي از زمان كنفرانس جهاني زنان پكن در سال 1995, و اجلاس ويژه مجمع عمومي با عنوان «زنان 2000», در ميزگردي از مقامات حقوق زنان سازمان ملل روز 25 فوريه (7  اسفند) در مقر سازمان ملل در نيويورك تاكيد شد كه خشونت, تبعيض فراگير و فقدان امكانات آموزش و پرورش و اشتغال براي زنان همچنان از چالش هاي اصلي است.

مدافعان حقوق زنان در سراسر جهان 2005 را سالي حياتي براي تلاش هاي نيروبخش به منظور قرار دادن برابري جنسيتي در صدر دستور كار صلح و توسعه جهاني به شمار مي آورند, و بازبيني سطح بالا به رهبري سازمان ملل از تعهدات پكن در چارچوب چهل و نهمين اجلاس كميسيون موقعيت زنان كه روز دوشنبه 28 فوريه شروع و تا 11 مارس ادامه مي يابد انجام خواهد شد.

در چهارمين كنفرانس جهاني درباره زنان در 1995, كه در پكن, چين تشكيل شد, ملت هاي جهان اعلاميه تاريخي و برنامه اقدام پكن را به منظور حذف موانع مشاركت زنان در همه حوزه هاي زندگي عمومي و خصوصي تصويب كردند. اين برنامه اقدام 12 حوزه مهم نگراني, از جمله موضوع افزايش فقر بين زنان; دسترسي نابرابر و ناكافي به فرصت هاي آموزشي; خشونت عليه زنان; نابرابري در تقسيم قدرت و تصميم گيري; و كودكان دختر را شناسايي و مشخص كرد.

5 سال پس از اين كنفرانس اجلاس ويژه بيست و سوم مجمع عمومي با عنوان «زنان 2000: برابري جنسيتي, توسعه و صلح براي قرن بيست و يكم» _ كه به نام «پكن + 5» نيز معروف است _ تشكيل شد كه در آن كشورها وعده دادند ابتكارهاي اضافي مانند تقويت قوانين عليه تمام شكل هاي خشونت خانوادگي و محلي و تصويب قوانين و سياست هايي براي حذف شيوه هاي زيانبار مانند ازدواج هاي زودرس و اجباري و آسيب رساندن به اندام هاي باروري زنان انجام دهند.

خانم كيونگ _ واكانگ رئيس كميسيون موقعيت زنان, در مورد اين كنفرانس در مقر سازمان ملل به خبرنگاران گفت اين كميسيون در اجلاس دو هفته اي خود بر آنچه كه لازم است انجام شود تا تعهدات پكن به اجرا درآيند, تمركز خواهد كرد. اين رويداد دوشنبه صبح با برگزاري مراسم افتتاحيه سطح بالا با حضور كوفي عنان, دبيركل, آغاز خواهد شد. سپس جلسه عمومي سه روزه وزيران و مراسم ويژه روز بين المللي زن در روز جمعه تشكيل خواهد شد.

وي ضمن پيش بيني دو هفته هيجان انگيز گفت انتظار مي رود حدود 80 وزير و مقام عالي دولتي در اين گردهمايي شركت كنند و 6 هزار گروه جامعه مدني براي حضور در آن ثبت نام كرده اند. هفت ميزگرد تعاملي براي بررسي مسائل مربوط به خط مشي با جزييات بيشتر و به حداكثر رساندن انگيزه هاي ايجاد شده درباره نه فقط دهمين سالگرد پكن بلكه همچنين سي امين سالگرد نخستين كنفرانس جهاني سازمان ملل درباره زنان (كه در 1975 در مكزيكوسيتي تشكيل شد) برگزار خواهد شد.

انتظار مي رود شركت كنندگان به مسائل مربوط ديگري مانند ارائه اطلاعات به بازبيني ميان دوره اي آينده هدف هاي توسعه هزاره سازمان ملل, كه قرار است سپتامبر سال جاري تشكيل شود, رسيدگي كنند. خانم كيونگ _ وا افزود از كميسيون انتظار مي رود به چالش هاي جاري و برنامه هاي آينده نگرانه براي اعتلا و توانمندسازي زنان و دختران به عنوان بخشي از برنامه كار چند ساله خود رسيدگي كند.

در اين ديدار با خبرنگاران علاوه بر خانم كيونگ _ وا, خانم راشل مايانجا مشاور ويژه مسائل جنسيتي و اعتلاي زنان نيز حضور داشت و به گزارش دبيركل اشاره كرد كه به عنوان سند راهنماي اجلاس مورد استفاده قرار خواهد گرفت. پرسشنامه اي از كشورهاي عضو درباره اجراي تعهدات پكن و نتيجه «زنان 2000» در سطح ملي مبنايي مهم براي تهيه گزارش دبيركل فراهم كرد. محور اين پرسشنامه بررسي دستاوردها, تفاوت ها و چالش هاي عمده و همچنين حوزه هاي اولويت براي اقدام بيشتر به منظور تضمين اجراي كامل تعهدات پكن بود.

خانم مايانجا گفت گزارش دبيركل به پنج نتيجه عمده بر مبناي پاسخ هاي دولت ها, اشاره دارد از جمله اعتقاد آنها به ارتباط مداوم برنامه اقدام پكن و نتيجه زنان 2000 و تعهد آنها به اجراي كامل; شناسايي آنها از تاثيرهاي مثبت و منفي گرايش هاي عمده جهاني و منطقه اي بر موقعيت زنان; توجه بيشتر به نيازهاي زنان روستايي, زنان اقليت هاي قومي و زنان بومي, از جمله ساير افرادي كه با تبعيض هاي متعدد مواجه هستند; اهميت مشاركت ها براي تضمين برابري جنسيتي; و نقش سازمان هاي غيردولتي در افزايش آگاهي, فعاليت و حمايت, و در ارائه خدمت و مداخله مستقيم.

وي گفت تجزيه و تحليل پاسخ ها آشكار كرده است كه بطور كلي, در جهت اعتلاي زنان در بيشتر مناطق پيشرفت حاصل شده, اگرچه در بعضي از حوزه هاي مهم, اين پيشرفت نابرابر, يا غالبا بسيار كند بوده است. وي با تاكيد بر بعضي از گام ها به پيش, بر اجراي پروتكل اختياري كنوانسيون حذف تمام شكل هاي تبعيض عليه زنان, در سال 2000, تصويب سياست ها و برنامه هاي جديد براي حمايت از برابري جنسيتي به وسيله بسياري از كشورها, و بذل توجه بيشتر به نقش مردان و پسران اشاره كرد.

تفاوت ها و چالش ها, به ويژه بين خط مشي و عمل, در برابري جنسيتي هنوز باقي مانده است. خانم مايانجا گفت تغيير در ديدگاه هاي عمومي نسبت به اعتلاي زنان با سرعت تغييرات قانوني و نهادي هماهنگ نبوده, تصورات كليشه اي هنوز وجود دارد و اعمال تبعيض آميز در مسائل مهم كه در اجلاس پكن شناسايي شد, ادامه دارد. در سطح جهان اكثريت فقرا همچنان زنان هستند و خشونت مهار نشده عليه آنان هنوز ادامه دارد. سهم زنان از بيكاري و بيسوادي به گونه «حيرت آوري» زياد است و آنان در حوزه هاي قدرت و تصميم گيري همچنان حاشيه اي هستند. تبعيض عليه زنان از ويژگي هاي هميشگي همه جوامع _ بدون استثنا _ است. وي افزود: «اگر قرار باشد در اجراي برنامه پكن پيشرفت كنيم كارهاي زيادي باقي مانده است.»

كارولين هانان مدير بخش ارتقاي زنان در اداره امور اجتماعي و اقتصادي سازمان ملل به پيروي از مشاور ويژه با اشاره به قسمت هايي از گزارش دبير كل گفت 135 كشور به پرسشنامه جواب دادند و هشت جواب نيز پس از تكميل گزارش رسيد. گزارش ديگري كه به كميسيون رسيده درباره اقدامات انجام شده و پيشرفت هاي حاصله در زمينه پيگيري و اجراي چهارمين كنفرانس جهاني است كه رئوس كلي تلاش هايي را كه به وسيله كارگزاري هاي سازمان ملل براي حمايت از برابري جنسيتي و توانمندسازي زنان انجام شده, ارائه مي دهد.

اين گزارش سياست هاي مناسب, و همچنين ترتيبات نهادي, فعاليت هاي عملياتي و تفاوت ها و چالش هاي مشخص شده در داخل نظام سازمان ملل متحد را بررسي كرد. وي افزود شش كميسيون منطقه اي سازمان ملل در جريان پيگيري بازبيني, چند كنفرانس ترتيب دادند و چند كنفرانس سازمان هاي غيردولتي نيز تشكيل شد.

خانم كيونگ _ وا در پاسخ به اين سوال كه آيا كميسيون در پايان اجلاس بيانيه يا اعلاميه اي منتشر خواهد كرد در مورد صدور نوعي «سند نهايي مشخص و نيرومند» ابراز اميدواري كرد اما گفت چون هنوز در مورد زبان نهايي آن توافق وجود ندارد به اين دليل نمي تواند درباره آن خيلي صريح اظهار نظر كند. وي در پاسخ سوالي اذعان كرد كه هيات سازمان ملل پيشنهاد كرده است مطلبي در مخالفت با سقط جنين در اعلاميه پاياني گنجانده شود. به علاوه, با پذيرش اين كه در موقعيتي نيست كه درباره زبان اعلاميه اظهارنظر كند, به همه هيات ها توصيه كرد تا حد امكان انعطاف نشان دهند و همكاري كنند تا كميسيون در پايان بتواند سندي را تصويب كند كه همه با آن موافق باشند.

وي, در پاسخ به سوالي ديگر, گفت هر سند نهايي از اين اجلاس تاييد مجدد تعهدات پكن خواهد بود. او در جواب اين سوال كه بعضي از هيات ها احساس مي كنند اعلاميه اين اجلاس مباني جديدي براي حقوق بشر به وجود خواهد آورد, تاكيد كرد اين اعلاميه يك سند خط مشي خواهد بود و بر همين اساس بايد به آن توجه كرد. وي گفت اعلاميه تلاشي براي افزودن به آنچه كه در پكن درباره اش توافق شد, نخواهد بود.

خاتم هانان در پاسخ به اين كه چند نمونه از كشورهاي موفق در اين زمينه ارائه دهد, گفت با توجه به اين كه در مناطق مختلف پيشرفت هاي متفاوتي حاصل شده ارائه رئوس كلي دشوار است. براي مثال, از نظر تصميم گيري سياسي, رواندا در حال حاضر داراي بيشترين تعداد زنان در پارلمان است. اما در عين حال, اين كشور در رابطه با ساير مسائل هنوز با چالش ها و موانعي مواجه است. نمونه هاي پيشرفت منطقه اي شامل تلاش هايي براي بهبود مشاركت زنان در حوزه هاي فن آوري و علوم در اروپا در حال اجرا است, و مناطق بسياري كه مشغول كار در زمينه ابتكارهاي مربوط به زنان و صلح و امنيت هستند. ولي مجددا بايد بگويم كه بعضي از كشورهاي داخل منطقه هاي فوق هنوز با چالش هايي مواجه هستند.

خانم كيونگ _ وا درباره موانع اصلي پيشرفت زنان به رواج فراوان همه اشكال خشونت عليه زنان «در هر جايي كه مي رويد» و در تقريبا همه كشورها, اشاره كرد. وي اظهار داشت «تصور نمي كنم هرگز بتوانيم به برابري جنسيتي دست يابيم اگر زنان همچنان گرفتار جلوه هاي گوناگون خشونت, در خانواده يا جاهاي ديگر, باشند.» او در مورد برابري جنسيتي در داخل نظام سازمان ملل متحد گفت كميسيون هنوز در انتظار تحقق هدف حضور «50/50» است. خانم كيونگ _ وا افزود: به اين ترتيب ضمن ستايش از پيشرفت هايي كه تاكنون در جهت تحقق آن هدف ها به دست آمده, «ما راضي نيستيم.»