سازمان ملل متحد از سال 1947 تاكنون كه مجمععمومي قطعنامه شماره(2) 181 ناظر برتشكيل دولتي عرب و دولتي يهودي در فلسطين با در نظر داشتن موقعيتي ويژه براي بيتالمقدس را به تصويب رسانيد، همواره درگير مسئله فلسطين بوده است. هيچ مسئله ديگري به اين شدت و وسعت، توجه اين سازمان بينالمللي را به خود مشغول و معطوف نكرده است. از سال 1948، جنگها، ويرانيها، رنجها و كشتار فلسطينيها و اسراييليها موجب درگيري بيوقفه سازمان ملل در يافتن راه حل براي اين معضل شده است. با توجه به خطرات عمدهاي كه براي همه آشكار است، تقويت تلاشها براي حصول صلحي پايدار، عادلانه و جامع در خاورميانه براساس قطعنامههاي (1967) 242، (1973) 338 و (2002) 1397 شوراي امنيت نيازي حياتي است. هر چند پيششرط هر گونه پيشرفتي در مذاكرات صلح، توقف تمام اقدامات خشونتآميز، تحريكآميز و مخرب است. به علاوه آنچه مورد نياز است پايبندي صريح تمام طرفهاي درگير در محترم شمردن تمام توافقهاي دوجانبه و بينالمللي و همچنين قطعنامههاي سازمان ملل است.
در ترسيم راهبرد سازمان ملل براي رسيدگي به درگيريهاي موجود در خاورميانه، دبيركل سازمان سه موضوع محوري مجزا اما مرتبط با هم را مطرح كرده است:
نخست، بازگرداندن امنيت عاري از ترور و خشونت هم براي اسراييليها و هم فلسطينيها؛
دوم، رسيدگي به نيازهاي بشردوستانه فوري مردم فلسطين در سرزمينهاي اشغالي؛و
سوم، پيشبرد مذاكرات جدي و سريع با هدف نيل به يك توافق؛
تأييد روبه افزايشي مبني بر اين وجود دارد كه دوام و قوام پيشرفت در توافقها منوط به آن است كه جامعه جهاني نقش مستقيم و مؤثري در اين زمينه ايفا نمايد. در ماههاي اخير سازمان ملل، ايالاتمتحده آمريكا، اتحاديه اروپا و فدراسيون روسيه آنچه را امروز به عنوان طرح چهارجانبه شناخته ميشود، فراهم كردند. هر چهار طرف خود را به كار با اسراييليها و فلسطينيها، دولتهاي عرب و جامعه جهاني با آرمان اعاده اميد به مردمان منطقه متعهد ساختهاند.
اين كتاب، درآمدي است بر مسئله فلسطين و نقش سازمان ملل متحد كه به تبيين و توضيح برخي پيچيدگي نهفته در فراسو و پيچ و خم هزار توي خشونت در خاورميانه و نيز چارچوب قانوني ميپردازد كه طبق آن صلح پايدار، عادلانه و همه جانبه در منطقه قابل حصول خواهد بود.
اطلاعات مطرح شده در اين كتاب تنها تا اكتبر 2001 را در بر ميگيرد. در چند ماه بعداز آن تاريخ جو خشونت در منطقه تداوم يافته و موجب مرگ و تخريب فراواني شده است. حركتهاي ديپلماتيك مهمي در اين زمينه آغاز شده كه موافقت چهار جانبه يكي از آنها است. من از خوانندگان دعوت ميكنم اين تحولات و ساير تحولات خاورميانه را در وب سايت سازمان ملل در زمينه مسئله فلسطين و پيوندهاي (links) مربوط پيگيري نمايند از جمله مذاكرات و گفتوگوهاي جامعي كه متن كامل اسناد سازمان در خصوص مسئله فلسطين و درگيري اعراب ـ اسراييل در خاورميانه از سال 1946 را به كاربران ارايه ميدهد. اين وب سايت همچنين حاوي اخبار و تحليل حوادث خاورميانه نيز هست، با نشاني اينترنتي زير:
http://www.un.org/partners/civil.society/m.qpales.htm
شي شي تارور
معاون دبيركل در اداره اطلاعات همگاني
***