(الف) کمیسیون ایجاد صلح

کمیسیون جدید التأسیس ایجاد صلح ستون اصلی اصلاحات سازمان ملل و یکی از نتایج جالب اجلاس سران در سال 2005 است که نخستین نشست خود را 3 ژوئن در محل شواری اقتصادی اجتماعی در مقر سازمان ملل در نیویورک برگزار کرد. کمیسیون در اولین نشست، دستور کار و شرح وظایف خود را تدوین کرد.

 

مهمترین هدف کمیسیون ایجاد صلح، کمک به کشورهایی است که از وضعیت جنگی خارج شده اند تا دوباره به وضعیت درگیری و خشونت بازنگردند، همچنین جلب حمایت بین المللی را برای کشورهایی که صلح شکننده دارند یا تازه به صلح دست یافته اند ادامه دهد. تجربه نشان داده است که نیمی از تمامی کشورهایی که درگیری در آنها خاتمه یافته، مجدداً بعد از پنج سال دوباره دچار خشونت و درگیری شده اند.

 

کمیسیون ایجاد صلح به وسیله مجمع عمومی و شورای امنیت در 20 دسامبر 2005 به وجود آمد که خلاء مهم در درون سازمان ملل و نظام جهانی را از راه ارائه رویکردی هماهنگ، منسجم و یکپارچه به ایجاد صلح بعد از درگیری، همچنین تسهیل در گفتگو فی ما بین نقش آفرینان اصلی در کشورهایی که جنگ در آنها خاتمه یافته را، پر کرد.

 

کارکردهای کمیسیون ایجاد صلح

کارکرد کمیسیون ایجاد صلح به شرح زیر است:

(الف) گردآوری کلیه نقش آفرینان مربوطه برای جذب منابع و ارائه مشورت و خط مشی برای بهبودی و دوران ایجاد صلح بعد از درگیری.

(ب) تمرکز بر توجه به تلاش های بازسازی و نهادسازی مورد نیاز برای بهبودی بعد از درگیری و حمایت از خط مشی های عمرانی برای ایجاد سنگ بنای توسعه پایدار.

(ج) ارائه توصیه ها، اطلاعات برای بهبود هماهنگی هم درون و هم خارج از سازمان ملل برای گسترش بهترین عملکردها، کمک به تضمین ارائه بودجه قابل پیش بینی برای بهبودی اولیه و افزایش دوره توجه به وسیله جامعه بین المللی به دوران بهبودی بعد از درگیری.

 

ساختار کمیته سازمانی کمیسیون ایجاد صلح

ترکیب کمیسیون ایجاد صلح شامل 31 کشور عضو به صورت کمیته سازمانی است که اوضاع خاص هر کشور را بررسی می نماید. اعضای کمیته سازمانی یا برگزیده یا انتخاب می شوند.

-         چین، فرانسه، روسیه، انگلستان، امریکا، دانمارک و تانزانیا: هفت عضو شورای امنیت شامل 5 عضو دائم.

-         آنگولا، بلژیک، برزیل، گینه بیسائو، اندونزی، لهستان و سریلانکا: هفت عضو شورای اقتصادی و اجتماعی که بر اساس منطقه ای انتخاب شده اند با در نظر گرفتن کشورهایی که دوران بعد از درگیری را تجربه کرده اند.

-         بروندی، شیلی، کرواسی، مصر، السالوادور، فیجی و جامائیکا: هفت عضو که توسط مجمع عمومی انتخاب شده اند به دلیل ملاحظات منطقه ای و کشورهایی که دوران بعد از درگیری را تجربه    کرده اند.

-         بنگلادش، غنا، هندوستان، نیجریه و پاکستان: پنج کشور عمده دراختیار گذارنده سرباز که از میان 10 کشور عمده ارائه کننده سرباز گزینش شده اند.

-         آلمان، ایتالیا، ژاپن، هلند و نروژ: پنج عضو اصلی ارائه دهنده کمک های مالی گزینش شده از میان 10 عضو اصلی ارائه دهنده کمک های مالی.

-         به علاوه نمایندگان دبیر کل، بانک جهانی، صندوق بین المللی پول و سایر نهادهای کمک کننده برای مشارکت دعوت خواهند شد.

 

نشست های ویژه کمیته کمیسیون ایجاد صلح

در نشست های ویژه کمیسیون ایجاد صلح که انتظار می رود بخش عمده کار اصلی در آن صورت پذیرد، از نمایندگان ذیل دعوت می شود:

-         اعضای کمیته سازمانی.

-         نماینده کشور مورد نظر.

-         نماینده کشورهای منطقه که به کارهای بعد از درگیری رسیدگی می کنند و سازمان های مربوطه منطقه ای و زیر منطقه ای.

-         نماینده ارشد سازمان ملل در زمینه مربوطه و سایر نمایندگان سازمان ملل.

-         نماینده دبیر کل سازمان ملل.

-         نهادهای مالی بین المللی و منطقه ای شامل بانک جهانی، صندوق بین المللی پول و سایر نهادهای کمک دهنده.

 

(ب) دفتر حمایتی ایجاد صلح

دفتر حمایتی ایجاد صلح که خانم کارولین مک آسکی از کشور کانادا ریاست آن را به عهده دارد از مذاکرات کمیسیون ایجاد صلح حمایت می کند. همچنین ارتباط مهم بین نظام ملل متحد و کمیسیون ایجاد صلح به وجود می آورد. این دفتر به مسئولان دولتی از طریق نماینده ویژه دبیر کل اگر عملیات صلح موجود باشد و یا از طریق هماهنگ کننده کمک های انسان دوستانه منطقه ای سازمان ملل در برنامه ریزی و اجرای خط مشی ایجاد صلح، کمک ارائه می دهد. این دفتر نقش عملیاتی ندارد اما عملکرد آن وابسته به توانایی های موجود آن است. دفتر حمایتی ایجاد صلح بخشی از دفتر اجرایی دبیر کل سازمان ملل است.

 

(ج) صندوق ایجاد صلح

 صندوق ایجاد صلح صندوق تولیت است که به منظور حمایت از تلاش های حساس ایجاد صلح در کشورهای تحت بررسی به وسیله کمیسیون ایجاد صلح تأسیس شده است. این صندوق دارای سازوکار متنوع است و نقش مهم واکنشی به منظور جذب منابع مالی بیشتر ایفا می کند. این صندوق هدف جذب 250 میلیون دلار برای عملیات ایجاد صلح در جهان را دارد.

 

 ***