اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي :

ايجاد ارتباط براي پيشرفت جهاني

 

جهاني بدون سيم، كابل يا خدمات ماهواره اي را مجسم كنيد. نيويورك، در جريان خاموشي هاي تابستان گذشته، اين شرايط را مدتي كوتاه تجربه كرد. اما مردم مي دانستند رايانه ها، دستگاه هاي برقي و ارتباط اينترنتي آنان در طول چند ساعت برقرار و كارها روال عادي خود را باز خواهند يافت.

مي بايست هم همينطور باشد، ‌شهري كه هرگز نمي خوابد، هنگام قطع برق 750 ميليون دلار زيان ديد. اما بسياري از شهرهاي جهان حتي امكان وصل شدن به اينترنت، يعني وسيله اي حياتي كه اطلاعات و داده ها نشان مي دهند به تسريع رشد اقتصادي و افزايش سطح سواد، مراقبت بهداشتي و ساختن وايجاد جوامع كمك مي كند، را ندارند. سرمايه گذاري در اين فن آوري، قدرت توليد و بهره وري را دركشورهاي سازمان همكاري اقتصادي وتوسعه بين سالهاي 1995 و 2001 بين 3/0 تا 8/0 درصد افزايش داد.

استفاده سريع و گسترده از اينترنت نيز زندگي مردم را در مجموعه هاي به هم پيوسته اقتصادهاي در حال ظهور بهتر كرده است. از جمله استفاده هاي نوآورانه از اينترنت، خدمات پستي پيوندي در مناطق دور افتاده بوتان، و فروش صندل هاي ساخته شده از لاستيك هاي اسقاطي از طريق اينترنت به وسيله زاغه نشينان آفريقاي جنوبي است. و باجه هاي اينترنتي 1000 دلاري در هند از طريق اي ميل و كنفرانس هاي ويديويي با هزينه 5/2 دلاري در روز، امكان تشخيص و درمان سريع بيماري هاي انساني و گياهي را در روستاهاي دور افتاده هند فراهم مي سازد. در حال حاضر حدود 950 هزار واحد از اين باجه ها در سراسر هند فعالند و يك چهارم مجموع درآمد مربوط به ارتباطات راه دور اين كشور را توليد مي كنند.

با اين حال، كمتر از يك درصد از مردم كم درآمد هند، مشترك اينترنت هستند. در شرايطي كه اطلاعات، واحد پول همگاني و جهاني اقتصاد است و جريان آزاد و سريع آن شيوه زندگي، آموزش و كسب درآمد ما را شكل مي دهد، نيمي از مردم جهان در معرض خطر حذف از برخورداري از بسياري از وعده ها و مزاياي آن در زمينه توسعه اجتماعي و اقتصادي قرار دارند.

سازمان ملل متحد به منظور گسترش و استفاده بهينه از فن آوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي براي همه و حصول اطمينان از اين كه آنها از نظر فرهنگي مناسب، ‌قابل خريد به قيمت ارزان، و كاربرپسند باشند و تدوين سياست هايي درباره مسايل ضروري مانند رعايت حريم خصوصي و ‌امنيت اينترنت، درصدد تشكيل اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي از 10 تا 12 دسامبر در ژنو، سوئيس، برآمده است. در صف مقدم اين اجلاس، كارگزاري سازمان ملل متحد كه فعاليت آن در زمينه ارتباطات راه دور متمركز است، يعني اتحاديه بين المللي ارتباطات راه دور،‌ قرار دارد. بيش از 50 تن از سران كشورها، از كشورهاي گروه هشت و كشورهاي در حال توسعه، در اين اجلاس حضور خواهند داشت؛ نزديك به 8000 نماينده از دولت ها، سازمان هاي بين المللي، جامعه مدني، ‌بخش خصوصي و رسانه ها نيز در آن شركت خواهند كرد. « تيم برنرز – لي» ‌پيشگام وب، و ساير شخصيت هاي مبتكر و ژرف بين، نيز به روساي جمهوري و صاحبنظران ملحق خواهند شد. آنان به اتفاق، مشاركت هاي عملي براي انجام فعاليت هاي نوآورانه تشكيل خواهند داد و قرار دادهايي را درباره عوارض و پيامدهاي انساني فن آوري، و اين كه چگونه با آنها مي توانند دنياي بهتري بسازند، امضا خواهند كرد. چنين همكاري و رهبري ميان بخش ها براي تهيه و اجراي برنامه اقدامي كه در اجلاس سران ارائه شود، ضروري است.

 

 

 

چرا اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي تشكيل مي شود؟

«اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي»،  به گزارش اساسي سال 1984 اتحاديه بين المللي ارتباطات راه دور، تحت عنوان «حلقه مفقوده» مربوط مي شود. آن گزارش تفاوت در زمينه وسايل ارتباطات راه دور بين اقتصادهاي در حال ظهور و دنياي
توسعه يافته را شناسايي كرد و ارتباطات را به عنوان ابزارهاي حياتي براي تقويت كيفيت زندگي در جهان به رسميت شناخت.

يافته هاي آن مطالعه، ضرورت دسترسي همگاني به وسايل ارتباطات راه دور را مشخص و بسياري از دولت ها را وادار كرد سياست هايي را اجرا كنند كه در جهت توسعه وسايل و ابزارهاي ارتباطات راه دور باشد؛ همزمان، هزينه ها و پيچيدگي
سيستم هاي جديد بشدت كاهش يافت.

در نتيجه، امكانات ارتباطي، بيشتر در طول 5 سال گذشته، مشخصاً و به شدت افزايش يافت. مشتركان تلفن همراه در كشورهاي در حال توسعه از سه ميليون نفر در سال 1992 به 530 ميليون نفر رسيده است؛ تعداد رايانه هاي شخصي در اين مناطق در مدت فوق نزديك به 12 برابر افزايش يافت. دسترسي به مجموعه هاي كوچك اينترنت داراي سرعت زياد، پزشكان، معلمان و كارمندان را در سراسر جهان قادر مي سازد در زمان واقعي (همزمان) با هم صحبت و كار كنند؛ پخش سريع و در دسترس بودن كامل اطلاعات در وب، هر گاه كه موجود باشد،‌ آگاهي و مشاركت مردم را در امور سياسي افزايش مي دهد و افق هاي آموزشي جوانان، را از طريق آموزش از راه دور، گسترش مي دهد.

اما هنوز شكاف هاي خيره كننده اي وجود دارد. كمتر از 3 درصد مردم افريقا مي توانند به ارتباطات راه دور دسترسي داشته باشند. فقط يك سوم، يا در همين حدود از ساكنان كشورهاي در حال توسعه كاربر اينترنت هستند. يك ميليون روستا در سراسر جهان به شبكه وصل نيستند و 400 هزار شهروند لوكزامبورگ بيش از 760 ميليون شهروند افريقايي (پهناي باند) bandwidth بين المللي اينترنت دارند.

در اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي شركت كنيد زيرا زمان مناسب است تا با فراهم ساختن و هم سو كردن نيروهاي مربوط به فن آوري،  اقتصادي و نظارتي، واقعاً اين شكاف ديجيتالي را پر كنيم. تآثير اجتماعي – اقتصادي فن آوري هاي جديد، اگر از آنها به بهترين وجه استفاده شود، مي تواند با آثار انقلاب صنعتي برابري كند.

اجلاس سران در نظر دارد دسترسي به فن آوري هاي جديد و انتخاب و استفاده از آنها را از طريق همكاري و تعهد فعالانه از طرف همه، سرعت بخشد. احترام به ارزش هاي بشري همگاني همچون برابري، عدالت، دموكراسي، ‌آزادي بيان، تحمل دو جانبه، و احترام به تنوع عناصر جدايي ناپذير جامعه اطلاعاتي مردم محور هستند.

به اين دلايل، كوفي عنان دبير كل سازمان ملل متحد، اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي را به عنوان وسيله اي براي نيل به هدف هايي كه براي مبارزه با فقر و گرسنگي، بي سوادي، بيماري و ويراني محيط زيست و ايجاد دنيايي مسالمت آميزتر و بهتر به وسيله سران كشورها در اجلاس هزاره تعيين شد، تاييد كرده است. وي همچنين فن آوري هاي Wi-Fi (ابزار افزايش ظرفيت باند) را به عنوان وسيله اي با هزينه مناسب و قابل دسترسي براي كمك به پر كردن شكاف ديجيتال برگزيده است.

اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي در نظر دارد خيلي بيشتر از مجمعي صرف براي بحث و گفت و گو باشد.
هدف هاي مشخص و مهم آن، ‌مسائلي است كه تمام جهان مي خواهد اين اجلاس آنها را حل كند - مانند رسيدگي به اي
ميل هاي تحميلي – و دستيابي به ابزارهاي فني موجود، كه مشاركت و تعهد فعالانه تمامي طرفين راه را براي اجراي سريع برنامه ها هموار مي كند.

برگزاري دو مرحله اي اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي، گردهمايي ديگري براي پيگيري در سال 2005 در تونس براي بررسي پيشرفت ها وتعيين هدف هاي جديد، تضمين خواهد كرد كه برنامه هاي در نظر گرفته شده، به فراموشي سپرده نشوند.

نتايج كليدي اجلاس سران، اعلاميه اصول – يا نقشه راه براي جامعه اطلاعاتي امروز - و برنامه اقدام براي اجراي آن اصول، خواهد بود.

 

نتايج اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي

هدف هاي پيشنهادي فراگير اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي شامل وصل كردن تمام روستاها، نهادهاي آموزشي، ‌مراكز بهداشتي، ‌بيمارستان ها، و ادارات محلي و مركزي دولت ها تا سال 2015 به اينترنت است. از جمله ساير هدف ها، گنجاندن مطالب مربوط به فن آوري اطلاعاتي و ارتباطي در دوره دبيرستاني و دسترسي همگاني به راديو و تلويزيون تا آن زمان است.

براساس اين هدف، اقدامات پيشنهادي براي گسترش مزاياي فن آوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي به سراسر جهان، و حمايت از حريم خصوصي و آزادي مطبوعات در تلاش هاي زير گنجانده خواهند شد.

·  ايجاد سايت تعاملي مراقبت بهداشتي براي تبادل اطلاعات بين كشورهاي كم درآمد و پر درآمد

·  تعيين شيوه هايي براي پيش بيني فجايع طبيعي و انساني (يا مصايبي كه بشر عامل ايجاد آنهاست)،  نظارت بر تآثير آنها بر محيط زيست، واجراي طرح هايي براي ازبين بردن يااستفاده مجددازسخت افزارها به شيوه اي كه براي محيط زيست امن باشد

·  ايجاد مشاركت ها براي مبادله اطلاعات درباره كشاورزي، ‌ماهيگيري، ‌جنگلباني و خواربار

·  حذف حقوق گمركي سخت افزارها و نرم افزارها و رشد آگاهي درباره نرم افزار منبع باز (open source)

·  تعيين سايتي جهاني براي روزنامه و كتاب و آرشيوي بازبراي اطلاعات علمي

·  تشويق ايجاد مركزي براي تامين سرمايه خرد و مشاوره بازرگاني؛ سازمان دادن «ميز گردي از كمك كنندگان»

·  ايجاد تدابير امنيتي رايانه اي با تمركز بر بانك ها براي انجام معاملات آنلاين قابل اعتماد

·  تشويق كشورها به ايجاد قوانين امنيتي مربوط به فن آوري اطلاعات و تعيين نقاط مركزي و كانون هايي براي برخورد و نشان دادن واكنش به رويدادهاي زمان واقعي (real-time) و تعيين شبكه اي تعاوني براي مشاركت در اطلاعات

·  افزايش تحقيق درباره چگونگي ارائه وسايل دسترسي همگاني به اينترنت به قيمت كمتر از 100 دلار، و براي مناطق روستايي.

تاكنون بحث هاي پرشوري درباره بعضي از مسائل انجام شده است. از جمله اين مسائل اداره و مديريت اينترنت، حقوق بشر و اينترنت (براي مثال، « حق ايجاد ارتباط»، صندوق همبستگي ديجيتالي، نرم افزار منبع باز (open source software) و حقوق مالكيت معنوي در مقابل قلمرو عمومي است.

قرار است در طول تشكيل اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي بيش از صد برنامه و رويداد ديگر از 9 تا 13 دسامبر برگزار شود. سازمان هاي غير دولتي و شركت ها، به عنوان عوامل اصلي ايجاد تغيير، طرح ها و فن آوري هاي خود را كه به طريقي به كاهش اختلاف ديجيتالي كمك كرده اند، به معرض تماشا خواهند گذاشت (www.ict.4d.org) .  . انتظار مي رود بيش از 200 نمايشگاه به وسيله بيش از 50 كشور بر پا شود. ww.wsisgeneva2003.org/03_summit/events.html

رويدادهاي مهم ديگر در نمايشگاه عبارتند از : نمايش CERN درباره «نسل آينده اينترنت» (آزمايشگاه فيزيك پان اروپايي بايد بداند: اين نهاد www را به وجود آورد)؛ گردهمايي  اطلاعاتي توسعه اي بانك جهاني با موضوعاتي آن شامل بسيج سرمايه گذاري خصوصي براي آفريقا (www.infodev.org/symp2003/index.html) ؛ دوره هاي آموزشي فشرده به منظور افزايش امكانات تجاري براي صادر كنندگان كوچك كشورهاي در حال توسعه با كمك فن آوري بهتر، به رهبري مركز تجارت بين المللي (www.intracen.org) ؛ و جلسه اتاق بازرگاني بين المللي درباره كارآفرينان، نوآوران، و سرمايه گذاران جوان به عنوان قهرمانان و مدافعان جامعه اطلاعاتي.


 

فرصت هاي تجاري نيازهاي مربوط به توسعه را در اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي تامين مي كنند

محيط نظارتي معتدل تر و آزادتر، وسايل و ابزارهاي تامين مالي جديد امروز (به طرح اجاره بانك هاي گرامينGrameen ( با تلفن همراه كه درباره آن بحث هاي فراواني شده، فكر كنيد) و فن آوري بهتر، ‌ارزانتر، ‌و ساده تر، سرانجام تجارت را در بسياري از كشورهاي در حال توسعه ممكن و سود بخش مي سازد.

چنين شرايطي، وقتي به درستي ارزيابي شوند، ‌سرمايه گذاران را جلب مي كنند. مطابق برآورد بانك جهاني، بازگشت سرمايه در چنين سرمايه گذاري هايي براي طرح هاي مربوط به فن آوري 9 به يك است (كه سه برابر بازگشت سرمايه عادي بخش خصوصي است).

ابزارهاي امروز مانند پروتكل اينترنت، ارتباط تلفني بي سيم، ‌Wi-Fi مخصوصاً به خاطر راه اندازي سريع و كمي هزينه آنها، مناسب ملت هايي هستند كه داراي زير بناهاي نوپا در زمينه ارتباطات راه دور هستند. به اين دليل، نوآوران اين صنعت براي رشد، به تدريج به بازارهاي بكر مانند هند، چين و روسيه رو آورده اند.

براي هر مشترك بالقوه اينترنت در يك كشور ثروتمند، ده مورد در دنياي توسعه يافته وجود دارد، و سرويس هاي بعدي مانند باند پهن (پرظرفيت) (broadband) معمولاً نتايج و سودهاي بهتري به بار مي آورد. با رايج شدن انواع وسايلي كه به صورت بي سيم سرويس مي دهند كاربري ابزارهاي موجود به سرعت از بين خواهد رفت.

فن آوري هاي جديد ابزارهاي نيرومند تغيير در اقتصاد دانش محور در حال ظهور نيز هستند. اينترنت باعث ايجاد شركت ها و مشاغل كوچك فراواني شده  است كه خدماتي ساده، در حد فروش زمان تلفن بي سيم،‌ارائه مي دهند. كشاورزان توليد كننده نيشكر و پرورش دهندگان قهوه در هند با كمك اينترنت از آخرين قيمت هاي روز جهان با خبر مي شوند. (www.datamationindia.com/eway.htm) و دولت هنگ كنگ آخرين خبرها و پيام هاي مربوط به بهداشت عمومي را به وسيله تلفن همراه در اختيار مردم مي گذارد.

اگر اين نمونه هاي پراكنده، نوبنياد، و در مقياس كوچك، در كشورهاي ديگر تكرار شوند، تأثير آن مي تواند قابل ملاحظه باشد. تقاضاي نامحدود و بيش از حد نيز مي تواند يك بخش دچار بحران را در مسير درست قرار داده و آن را نجات دهد.

 

تعهد چند جانبه براي موفقيت اجلاس حياتي است.

اجلاس سران نخستين فرصت را براي بررسي طيف كامل مسائلي كه جامعه متكي بر دانش با آنها مواجه است، فراهم مي كند و تلاش خواهد كرد راه حل هاي جديد و خلاقه براي مسائل قديمي، مانند چگونگي تضمين آزادي بيان در كنار تضمين امنيت سايبر
(cyber security)
و رعايت حريم خصوصي بيابد. اجلاس سران همچنين بايد راهي براي گسترش و تامين مالي دسترسي به ابزارهاي فن آوري كه اهميت آنها در توسعه انساني، اجتماعي و اقتصادي مدام افزايش مي يابد، پيدا كند.

مسائلي كه اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي با آنها مواجه است، پيچيده و وابسته به يكديگرند. اما اگر رهبران سياسي و دولت ها، سياستگذاران و ديوانسالاران، بخش خصوصي، جامعه مدني و رسانه ها بپذيرند كه مزاياي جامعه اطلاعاتي جهاني بايد در اختيار تمام بشر، و نه فقط اندكي از ثروتمندان مرفه قرار گيرد، يافتن راه حل هاي نوآورانه و مبتكرانه لازم به وسيله دست اندركاران متعدد، كاري دور از دسترس نخواهد بود.