219/2006
امروزه عمیقاً درک شده است که رهائی از گرسنگی حق اساسی مردم می باشد . گرسنگی هم حرمت انسانی را خدشه دار می سازد و هم مانعی در راه پیشرفت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است. لیکن امروزه تقریباً 854 میلیون نفر از جمعیت دنیا در سوء تغذیه بسر می برند و به همین دلیل است که سرمایه گذاری در کشاورزی از اهمیتی این چنین بالا برخوردار است. تنها با سرمایه گذاری در کشاورزی – همراه با حمایت آموزشی و بهداشتی – می توان دیوار گرسنگی را فرود آورد.
24 مهرماه برابر با 16 اکتبر، روز جهانی غذا می باشد. موضوع امسال "سرمایه گذاری در کشاورزی بمنظور امنیت غذائی" است "که همه دنیا از آن سودمند خواهند شد" .
فائو برای ارتقاء امنیت غذائی با کشورهای جهان همکاری نزدیک دارد. در ایران گرچه وضعیت امنیت غذائی خوب می باشد اما در سطح بسیاری از کشورهای دیگر دنیا نیست.
از سال 1964 میلادی فائو از طریق همکاری با بنگاه های مالی برای دریافت کمک مالی به 165 کشور عضو یاری رسانده است که مبلغ آن بالغ بر 80 میلیارد دلار است و شامل تعداد تقریباً 1600 برنامه سرمایه گذاری در کشاورزی و سرمایه گذاری در بخش روستائی می باشد.
در ایران، بعد از انقلاب اسلامی، فائو بیش از 90 پروژه به مبلغ تقریبی 44 میلیون و 300 هزار دلار باجرا درآورده است که در زمینه های گوناگون مانند: امنیت زیستی، تغذیه، سلامت و کیفیت غذا، اقتصاد و آمار، آبیاری و ذخائر آبی، ماهیگیری و آبزیان و همچنین تولیدات و بهداشت دام، با هدف بالا بردن سطح تغذیه، ارتقاء تولیدات کشاورزی، بهبود زندگی جمعیت روستائی و توانمند سازی بوده اند. این پروژه ها بطور مستقیم یا غیر مستقیم در خدمت دست یابی به امنیت غذائی در ایران بوده است.
هدف برخی پروژه ها تدوین چهارچوبی برای توسعه پایدار کشاورزی در ایران بوده است. یکی از این پروژه های فائو بطور خاص برای کمک به کشورهای عضو اکو (منجمله ایران) جهت فراهم کردن یک برنامه منطقه ای برای امنیت غذائی تدوین گردید و باجرا درآمد.
ازطریق 18 پروژه کمک های اضطراری ، فائو به نیازهای اضطراری ایران در زمان بحران هائی چون زلزله ، سیل ، خشکسالی و آنفلانزای مرغی ، پاسخ داده است.
علاوه براین ، 16 پروژه تله فود (TeleFood) باجرا درآمده و یا درحال اجرا
میباشد. هدف این پروژه ها در اختیار قراردادن ابزارهای لازم عمدتا به خانواده های
روستائی و اجتماعات کوچک است که مقدار و تنوع محصولات تولیدی خود را بهبود بخشند.
هدف توسعه هزاره سوم
در اجلاس جهانی غذا در سال 1996 میلادی، سران کشورها و دولتهای سراسر دنیا متعهد گردیدند که بمنظور تشریک مساعی در هدف کاهش به نصف تعداد گرسنگان تا سال 2015، سرمایه گذاری بخش دولتی و خصوصی را در کشاورزی ارتقاء دهند.
هدف اول توسعه هزاره نیز بر کاهش گرسنگی و فقر به نصف تا سال 2015 تأکید دارد. این تعهدی بود که رهبرای کشورها در اجلاس جهانی سال 2005 در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک، آن را تکرار نمودند.
هفتاد درصد گرسنگان جهان در مناطق روستائی زندگی می کنند، مناطقی که کشاورزی در آنجا یا به طور مستقیم شکم گرسنگان را سیر می کند و یا ازطریق اشتغال در این بخش بطورغیر مستقیم بعنوان منبع درآمد جهت خرید مواد غذائی عمل میکند.
نیاز به سرمایه گذاری در کشاورزی بسیار با اهمیت است. کمک های خارجی برای توسعه روستائی و کشاورزی رو به کاهش می باشد . این کمکها به طرز فاحشی از رقم بیش از 9 میلیارد دلار در اوایل دهه 80 میلادی به کمتر از 8 میلیارد دلار در اواخر دهه 90 کاهش یافته است.
مطالعات نشان داده اند که رشد کشاورزی، حتی بیش از رشد صنعتی و یا شهری، منجر به کاهش فقر و گرسنگی میگردد. بنابر گزارش فائو در طول سی سال اخیر کشورهائی که بیشترین سرمایه گذاری دولتی و خصوصی را در بخش کشاورزی داشته اند، درحال حاضر پائین ترین سطح سوء تغذیه را دارا می باشند.
دکتر ژاک دیوف مدیرکل فائو ، در پیام روز جهانی غذای امسال خود میگوید: "افزایش سرمایه گذاری دولتی در بخش کشاورزی و مؤثرتر کردن این کمک از اهمیت بسزائی برخوردار است. چالش افزایش سرمایه گذاری در کشاورزی خصوصاً در افریقا چالشی عظیم است. دولتهای آن منطقه فوریت امر تخصیص منابع خود را به کشاورزی دریافته اند" .
فائو معتقد است که افزایش سرمایه گذاری در کشاورزی به معنای تمرکز بر کشاورزان جهان است که اکثریت آنان کشاورزان خرد می باشند. به عنوان یک گروه آنان بزرگترین سرمایه گذاران در بخش کشاورزی هستند که خود دسترسی به غذای کافی، سالم و مطمئن ندارند. اگر آنان بتوانند از کشت خود سودی بدست آورند از آن طریق می توانند غذای خانواده های خود را در طول سال تأمین کنند و با خرید کود ، بذر بهتر و تجهیزات اولیه، به سرمایه گذاری مجدد در مزارع خود بپردازند. اما آنان گذشته از عوامل طبیعی چون خشکسالی ، سیل، آفات و بیماریها، با موانع بیشماری همچون کمبود اعتبار، ناامنی در مالکیت زمین ، حمل و نقل نامناسب ، قیمت های پائین و ارتباط ضعیف با مشاغل دیگر کشاورزی، روبرو هستند. مشاغل کشاورزی (Agribusiness) عبارتی است که دربرگیرنده کلیه شرکتهای محلی، ملی و یا بین المللی بوده که در چرخه تولید، محصول مزرعه را تغییرشکل داده و یا جا به جا می کنند تا به دست مصرف کننده برسد.
یک راه مهم افزایش سرمایه گذاری در کشاورزی، آنگونه که دکتر دیوف مدیرکل فائو پیشنهاد کرده است، از طریق بهبود "مشارکتهای زود بازده" میان بخشهای دولتی و خصوصی می باشد. این امر مسئولیت اولیه را به عهده دولتها میگذارد تا شرایط سیاسی -اجتماعی پایدار به بوجود آورند، چهارچوب های حقوقی جهت دسترسی به آب و زمین را پایه گذاری کنند، رتبه بندی و استانداردها را اعمال نمایند، فضای بهتر برای سرمایه گذاری خصوصی را بوجود آورده و زیربنای روستائی لازم همچون جاده ها، برق و ارتباطات را فراهم آورند. در ارزیابی فائو، اگر کشورها به این شرایط دست یابند، منافع سرشاربرای کشاورزی و خانوارهای فقیر روستائی محقق میگردد که خود به امنیت غذائی می انجامد.
***